Demiryollarından Kaynaklanan Çevresel Gürültüya Karşı
Öneriler:
1-- Ulaşımdan kaynaklanan gürültüler içinde yer alan demiryolu
gürültüsü üzerine arazide yapılan bu çalışma Erzurum şehir merkezinde
yürütülmüştür. Terminal Caddesi, Protokol Yolu, Hemzemin Geçidi ölçüm yeri
olarak belirlenmiştir. Demiryolu hattı şehir merkezinin ortasından geçmektedir.
Trenler şehir içerisinden Doğu-Batı doğrultusunda çoğunlukla gündüzleri
geçmektedir.Demiryolunun yakınında okullar, yerleşim yerleri, iş yerleri,
alışveriş merkezleri, restoranlar ve endüstriyel alanlar bulunmaktadır.
1.1--Bu çalışmada
demiryollarından kaynaklanan gürültü ile demiryolu çevresindeki diğer
gürültüler ele alınarak; gürültü seviyesinin tespiti ve insanlar üzerine
etkisinin azaltılması amaçlanmıştır.
1.2--Gerekli ölçümler SVANTEK
marka SVAN958 model ses ölçüm cihazı ile yapılmış ve elde edilen verilerden
çeşitli formüller ile gürültü seviye parametreleri hesaplanmıştır. 16 Nisan ve
15 Mayıs 2014 tarihleri arasında bir ay süre ile toplam 131 ölçüm yapılmıştır.
1.3--Ölçüm sonuçlarının
yaklaşık üçte birinin “geçen trenler” için yönetmelikle belirlenen sınır değer olan
75 dB(A)’yı geçtiği görülmüştür. Çalışmanın sonucunda, yüksek gürültü
seviyelerine karşı alınabilecek etkin önlemler üzerinde durularak demiryolu
gürültüsünün mevzuatlar çerçevesinde kabul edilebilir sınırlara getirilmesi için
çeşitli çözüm önerileri sunulmuştur.
2-- Şehir içinde bulunan raylı sistemlerde çevresel gürültünün
önlenmesine yönelik en ekonomik ve efektif çözüm gürültünün kaynağında
önlenmesidir.
1--Dizel motorlu ve ağır
trenler yerine elektrikli ve hafif trenlerin kullanılması,
2--lokomotiflere susturucu
takılması,
3—motor yapısında önlem
alınması,
4-- tekerleklerin yağlanması
ve ses sönümlendirici malzeme ile kaplanması,
5—rayların lastik ya da
plastik lifler ile kaplanması,
6-- tren yolu şevlerinin iç yüzeylerinin ses yutuculuğunun artırılması gibi önlemler alınabilir.
7--Güzergâhın
değiştirilmesinin topoğrafik veya maliyet yönünden mümkün olmadığı veya
kaynakta alınan önlemlere karşın gürültünün yönetmelikte belirtilen sınırlar
içerisinde kalmadığı durumlarda ise,
7.1--kaynakların çevresini
toprak, beton gibi malzemelerden yapılmış setlerle veya geniş yeşil alanlarla
çevirmek,
7.2--kaynağın çevresinde
gürültüye karşı hassasiyeti nispeten daha az olan yapıları ve kaynağın yakınındaki
binaları uzaktakilere kıyasla daha az yükseklikte inşa etmek problemi çözmede
etkili olacaktır.
3--Bu çalışmada demiryolu gürültüsü için yük ve yolcu trenlerine ait toplam 131 ölçümün 50 tanesinin yönetmelikte “geçen trenler” için verilen eşdeğer gürültü seviyesi (Leq) sınır değeri 75 dB(A)’i aştığı görülmüştür. Elde edilen verilerin yaklaşık üçte ikisi yönetmelikte belirlenen sınır değeri sağlamıştır.
4--Yönetmelikte belirtilen sınır içerisinde kalmayan daha seyrek aralıklı gözlenen gürültü ölçüm sonuçları için dış ortamdaki gürültü seviyelerinin cam, kapı, duvar, tavan,döşeme gibi teknik özellikler ile yapı içinde daha düşük düzeylere geleceği de göz önünde bulundurularak;
4.1--gürültü kaynağının
çevresine gürültü önleyici setler,perdeler, yeşil alanlar ve bitki örtüsü
yapılandırılması ile çalışmanın yapıldığı bölgedeki yerleşim yerlerinde gürültü
kontrolü sağlanmış olacaktır.
5-- Ayrıca çalışmanın yapıldığı bölgede yoğun şekilde karayolu trafik gürültüsünün neden olduğu arka plan gürültüsünün demiryolundan kaynaklanan gürültüyü 10-15 dB(A) artırdığı dikkate alınırsa eşdeğer gürültü seviyesi sınır değerini aşan ölçüm sayısının daha da az olacağı düşünülmektedir.
Kaynak:Iğdır Üni. Fen
Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 4(4): 67-74, 2014--Demiryollarından
Kaynaklanan Çevresel Gürültü ve Erzurum İli Örneği--Fatma EKMEKYAPAR TORUN1,
Züleyha BİNGÜL2