Metro Sistemlerinin Yapım ve İşletme Maliyetleri Optimizasyonu:

1-- Bu makale, yazarın tamamlamış olduğu doktora tezinden yararlanılarak hazırlanmıştır.Çalışmanın konusu; metro sistemlerinin yapım ve işletme maliyetlerinin, farklı yolculuk kapasiteleri, çeşitli yapım metotları, farklı dizi uzunlukları vb. değişkenlere görehesaplanarak, en uygun yapım ve işletme maliyet alternatiflerini öneren bir yaklaşım geliştirmektir.

2— Fizibilite etütlerinin gerçeğe en yakın maliyetlere göre hazırlanması, karar verici açısından çok önemlidir. Günümüzde yapılmış birçok fizibilite etüdü sonuçları ile gerçekleşen maliyetler arasında katlarla ifade edilebilecek oranda farklılıklar vardır.Çalışmada, ana hatlarıyla açıklandığı şekilde geliştirilen ve kullanılan yazılım, eldeki sonuçları optimize ederek, kendi önerilerini oluşturmaktadır.

2.1--Bunlar; öneri raylı toplu taşıma sistemi işletme planı ve öneri raylı toplu taşıma sistemi yaklaşık maliyet analizidir.Burada bir optimizasyon yaklaşımı geliştirilmiştir. Sistemin önce avan proje aşamasında ve daha sonra uygulama projesi aşamasında tasarımını yapacak olan Kurum tarafından, optimizasyon sonucuna göre tasarım yapma imkânı doğmaktadır. Seçilen düşey profil alternatifi geçki tasarımında, seçilen istasyon tipleri de mimari tasarımda, tasarımcı tarafından uygulanabilecektir.

2.2--Çalışmadan elde edilen ve tasarımda yararlanılabilecek çıktılar; öneri raylı toplu taşıma sistemi tasarım ölçütleri, düşey geometri öneri projesi,istasyon boyutlandırmada tasarım ölçütleridir. Bu makalede bahsedilen çalışmalar hakkında detaylı bilgi, yazar tarafından yapılan doktora tez çalışmasında verilmiştir

3--Bu amaçla, metro sistemlerinin yapımı öncesi hazırlanan fizibilite etüdü çalışmasına esas olacak, en uygun yapım ve işletme maliyetlerini sağlayan sistemleri öneren bir yazılım geliştirilmiştir. Bu yazılım nesne tabanlı programlama yaklaşımı kullanılarak Microsoft Visual Studio C # dili ile geliştirilmiştir.

3.1-- Söz konusu metro hattının yapım ve işletme maliyetini BP-BB genetik algoritma yöntemi ve Simulator X programları çıktılarıyla optimize edilmektedir.

Kaynak: İMO Teknik Dergi, 2016 7659-7668, Yazı 465 Teknik Not-Metro Sistemlerinin Yapım ve İşletme Maliyetleri-Optimizasyonu İçin Bir Çalışma-Mehmet Tarık DÜNDAR1-Zübeyde ÖZTÜRK2