MAKALELER / Kanser-Bütün Dokularımızda Kanser Mutasyonu Var





Kanser-Bütün Dokularımızda Kanser Mutasyonu Var:

 

1--Artan yaşla birlikte sağlıklı dokulardaki mutant hücre sayılan da artıyor

Hücrelerimizde zamanla oluşan genetik mutasyonlar birikmeye başlıyor. Bu mutasyonlardan bazıları sayesinde belli mutasyona sahip hücreler daha büyük klonlar haline gelebiliyor. Bu mutasyonların birikme hızı hücrelerin hangi dokuda bulunduğuna bağlı. Şekilde görüldüğü gibi mutasyonların birikmesi deride kas dokusuna kıyasla çok daha hızlı.

 

2--Sandığımızın aksine, normal (kansersiz) hücreler aslında hiç de normal değil.

 

3--MIT ortaklığında yürütülen araştırmada 488 kişiden sağlıklı doku örneğiyle çalışılarak 29 farklı tipte dokuda bulunan olası mutasyonlar incelendi. Şaşırtıcı bulguların ortaya çıktığı araştırmada, normal dokuların aralarında kanserle ilişkilendirilenler de dahil çok sayıda kazanılmış mutasyonlara sahip olduğu gösterildi.

 

3.1--Ayrıca, bu sağlıklı dokuların aralarında sayıca büyük mutant hücre gruplarını barındırmalarına rağmen yine de hiçbir kansersi özellik göstermediği bulundu.Sağlıklı dokuların genomlarına yakından baktığımızda tamamen homojen olmadıklarını ve aralarında -edindikleri mutasyonlardan dolayı- farklı farklı genomlara sahip olan hücre gruplarıyla bir tür mozaik oluşturduklarını görüyoruz.

 

3.2--Bu sonuçlar, kanser için yüksek risk oluşturan mutasyonlara bakış açımızı değiştirecek yönde olmakla kalmıyor; bir tümörün ilk mutasyonunu edinmesinden iyi huylu tümöre dönüşümü ve sonrasında da kansere evrildiği süreç hakkında bizi aydınlatıyor.

 

4--Bu konu hakkında daha önce yapılan matematiksel modellemeler, sağlıklı hücrelerde birkaç mutasyon bulunduğunu ve herhangi bir kanser gelişiminden önce de mutasyonların varolduğunu öngörüyordu. Geçmişte doğrudan bir kanıt olmadan bu öngörüyle yola çıkan başka araştırma grupları, yemek borusu,

aynı zararlı mutasyonu taşıyan bu tip hücre gruplarının boyutları arttıkça kansere dönüşme ihtimalleri de artıyor.

 

5--Dr. Yizhak ve çalışma arkadaşları aynı zamanda mutasyonların yaşla doğru orantılı da arttığını gözlemledi. Dokuları oluşturan normal hücrelerin bir şekilde aralarında mutant hücrelerin bulunduğu bir mozaiğe dönüştüğünü gösteren araştırma grubu, bu mutasyonlara yol açan sebepleri de inceledi.

 

6--Doğası gereği sıkça çoğalan deri ve yemek borusu dokularında daha fazla mutasyon bulunurken, daha az çoğalan beyin ve kas hücreleri gibi dokularda daha az mutasyon bulundu. Ayrıca, sağlıklı halde en fazla mutasyon bulunduran dokular cilt ve akciğer olarak belirlendiki bunlar da sigara içiciliği ve güneşe maruz kalma gibi dış faktörlerden

 

7--Şimdilik, bir dokunun kanserli hale dönüşme ihtimalini kestirmek mümkün değil; fakat bu çalışmada kullanılan yöntemler ve ortaya çıkan bulgular, bu tip tahminler yapmamızın önünü açacak yönde büyük bir gelişme. İngiltere’deki önemli bir genom araştırmaları merkezi olan WelIcome Sanger Enstitüsünden araştırmacı Dr. Inigo Martincorena ortaya çıkan verileri şöyle yorumladı: “Vücudumuzun farklı genomlara mutasyonların arasında hücre bölünmesi esnasında DNA’nın kendi kendini kopyalarken oluşturduğu rastgele hatalar, UV ışınlarına maruz kalmak veya sigara içmek gibi çevresel faktörlerin oluşturduğu değişiklikler bulunuyor.

 

8--Bu çalışmanın altını çizdiği en önemli nokta ise sağlıklı dokuların mutant ve normal hücrelerden oluşan bir mozaik olma durumu hemen hemen her dokuda var.

 

9--Johns Hopkins Tıp Fakültesi’nde uygulamalı matematikçi Dr. Tomasetti araştırmacıların bahsi geçen mutant hücrelerin hangilerinin normal olduğunu ve hangilerinin tümöre dönüşeceğini ayıracak bir yöntem bulmaları gerektiğini düşünüyor.Böyle bir yol izlemek kanserlerin erken teşhisinde kritik olabilir. Artık hücreleri ve dokuları normal ya da sağlıklı olarak tanımlarken neyi

kastettiğimizi yeniden gözden geçirmemiz gerekebilir.

 

Kaynak:HBT--yağmur kan




Makalenin İzlenme Sayısı : 95

Eklenme Tarihi : 05.06.2024

Whatsapp'ta paylaş
Facebook'ta paylaş
Önceki sayfaya geri dön.