MAKALELER 3 / Şeker Tüketimi-Şekerin Sağlığa Etkileri






Şeker Tüketimi-Şekerin Sağlığa Etkileri:

 

1--Tüketilen şeker miktarı-dünya nüfusu-kişi başı tüketim(kg)

 

1990………13 milyon ton…………5.3 milyar…………..2,4

2001'de……123,4 milyon ton………6.2 milyar………….19,9

2018'de……172,4 milyon ton……..7.63 milyar…………22,6

 

1.1--Dünyada kişi başına yıllık şeker tüketimi 22,6 kg.

 

1.2--Dünyada Kişi başına yıllık tüketim (kg)

 

Sıralama………Ülke………..Tüketim

1………………İsrail……….…63,8

2……………...Malezya………58,2

3……………..Barbados………53

4……………….Fiji…………..51,7

5…………….Brezilya………..50,2

9……………..Küba…………..46,7

16……………Sudan………….43,1

24……………Rusya………….39,7

29………….S.Arabistan……...36,9

36……………AB…………….35,1

39…………..Meksika………..34,7

56…………..ABD……………33,1

60…………Türkiye…………..30,3

103……….Hindistan…………19,5

116…………Çin……………..11,3

Kaynak: Uluslararası Şeker Derneği

 

3—Şekerin bu kadar yaygın kullanılma nedenlerinden biri, şekerin ucuz ve herkesin erişebildiği bir enerji kaynağı olması.

 

3.1--Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Hindistan'da şekerin "yoksullar için en ucuz enerji kaynağı" olduğuna işaret ediyor.

 

4--Son yıllarda hazır gıdaların beslenmemizdeki payı da büyük oranda arttı.

ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre, bu ürünlerin dünya toplam gıda satışı içindeki payı, daha 2002 yılında % 77'ye ulaştı.

 

4.1--Hazır gıdalarda şeker önemli bir malzeme; tadı güçlendirdiği gibi ürünün raf ömrünü de uzatıyor.

 

5--Uzmanlar, dünya çapında şeker tüketimindeki artışın, obezitenin yaygınlaşmasında önemli bir etken olduğunu söylüyor.

 

5.1--2015'te Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) şeker tüketimine dair tavsiyelerini değiştirmiş, meyve suyu ve hazır gıdaların içerdiği şekerin toplam günlük enerji kaynağı olarak payının % 10'u aşmaması gerektiği tavsiyesinde bulunmuştu.

 

5.2--Şeker tüketimini azaltmak için bazı ülkeler tavsiyelerde bulunmanın ötesine geçerek, başta içecekler olmak üzere yüksek şeker içeren gıdalara ek vergi getirdi. Son yıllarda bu yönteme başvuran ülkelerin sayısı 20'yi aştı.

 

5.3--Şekerli içecek reklamını yasaklayan ilk ülke Singapur.Singapur ise gelecek yıldan itibaren aşırı şekerli içecek reklamlarını yasaklayacak ilk ülke oldu.

 

5.3.1-- Almanya'da birçok gıda şirketi hükümet ile anlaşarak hazır gıdalardaki şeker ve tuz miktarının 2025'e dek azaltılması, içeceklerde de şekerin % 15 oranında düşürülmesi kararı aldı.

 

5.3.2--Ek verginin şekerli içeceklere uygulanması ise bunların bol miktarda tüketildiği halde besin değeri bakımından zayıf olmalarına dayanıyor.

 

5.3.3--Yeni Zelanda'da yapılan bir araştırma, şekerli içeceklere getirilen % 10 verginin bu içeceklerin tüketiminde aynı oranda düşüşe yol açtığını ortaya koydu.

 

5.3.4--Bazı şirketler ise satışlarında düşüş olmasın diye ürünlerini yeniden formüle edip şeker miktarını azalttı. İngiltere'de Nisan 2018'den bu yana bu tür ürünlerde şeker içeriği yaklaşık % 29 oranında düşürüldü

 

5.4—Besinlerdeki şeker miktarlarına örnek olarak:355 ml portakallı gazoz 11 tatlı kaşığı şeker içeriyor.

 

6--Araştırmalar, yüksek şeker içeren içeceklerin obezite, tip 2 diyabet, kalp hastalıkları ve erken ölüm riskini artırdığını gösteriyor.

 

6.1--Uluslararası Şeker Örgütü (ISO) başkanı Jose Orive, insanların sağlıksız beslenme alışkanlıkları içinde şekerin fazla öne çıkarıldığı kanısında.

 

6.2--Şekerin tarihsel olarak temel bir enerji kaynağı olduğunu ve sütte bile bulunduğunu belirten Orive, "Obezitenin yaygınlaşmasında şeker tek etken olarak görülemez. Fiziksel aktivitenin azalması ve genel olarak beslenme ile ilgili başka faktörler" de bulunduğunu söyleyerek "Ama aşırı tüketimin herkes için zararlı olduğu kesin" diyor.

 

7--Hazır gıdalar yüksek oranda şeker içeriyor.Bu uygulama henüz çok yeni olduğu için kamu sağlığı açısından yararları henüz ortaya çıkmış değil.

 

7.1--İngiltere'de yapılan bir araştırmada, kek, bisküvi ve şekerlemelere getirilecek % 20 fiyat artışının, kişilerde bir yılda 1,3 kg zayıflamaya yol açacağı ortaya kondu.

 

7.2--Tek başına içeceklere uygulandığında ise kilo kaybının sadece 203 gram olacağı ifade edildi.

 

7.3--Şekerli yiyeceklere uygulanacak vergi yoluyla İngiltere nüfusunda obezite oranında bir yılda % 2,7 düşüş olacağı tahmin ediliyor.

 

Kaynak: https://www.bbc.com/turkce/





Makalenin İzlenme Sayısı : 95

Eklenme Tarihi : 06.12.2019

Önceki sayfaya geri dön.