MAKALELER 3 / Karbondioksidin Etkisini Azaltabilmenin Yolları-Küresel Isınmada






Karbondioksidin Etkisini Azaltabilmenin Yolları-Küresel Isınmada:

 

1--Kamu teşvik ve yönetmelikleri ile:

 

1.1--Otomobilleri hızla elektrikli hale getirmek olabilir.Otomobillerde elektrikliye hızla geçenler herhalde bu konuda daha öne çıkacaklardır.Bunu sağlamak için devlet teşvikleri ve şarj istasyonlarının hızla yaygınlaşması gelecektir.Öte yandan hibrit otolar ise herhalde yerini bulamayacaktır.

 

1.2—Elektrik üretiminde yenilenebilir enerjilere hızla geçmek olmalıdır.Portekiz % 40 ın üstünde yenilenebilir enerji ile bu konuda lider olabilir.

 

1.3-Isı yalıtımının banka kredileri ve Müh. büroları organizasyonu ile çok hızlı bir biçimde yaygınlaştırılması

 

2--Konut ve iş yerlerinde pencere camlarına ısı yalıtımı yapan kristalbond uygulaması yapmak

 

3—Çatıların ve konutların beyaza boyanması ile gelen güneş ışınımı atmosfere albedo etkisiyle yansıyacağı için küresel ısınmayı zayıflatacaktır.Bu nedenle kuzey Afrika,güney bölgeler gibi yerlerde uygulanan beyaz dış cephe ve çatı kullanımı kamu marifetiyle zorunlu hale getirilebilir.

 

4--Konutlarda kullanılan enerjinin yaklaşık % 85’ini ısıtma amaçlı tükettildiği ve bu enerjinin  2002 yılındaki ülke toplam enerji tüketimi içindeki payının ise % 32’lik olduğu gerçeğinden yola çıkılarak kamu marifetiyle banka kredisi konusu ve müh. Büroları vasıtasıyla uygulanması alt yapısı hazırlanarak binalarda yalıtımın uygulaması geçmişe ve geleceğe dönük olarak ciddi biçimde yapılmalıdır.

 

4--Güneş enerjili sıcak su üretiminin konut ve işyerlerinde sıcak su üretmek için vede kalorifer tesisatını desteklemek için kullanılması

 

4—Rüzgar Santrallerinin uygun bölgelerde yaygınlaştırılması.Turizm tesislerinde ve konut ısıtmasında jeotermal kaynakların kullanılmasının teşviki.Şehirlerde  apartmanlarda küçük güçte yatay rüzgar türbini ile lisansız elektrik üretmek.

 

5--Biyogaz tesisi üretimi ve kullanımının ciddi olarak uygulanması için tarımda kredi-mühendsislik-teşvik desteği verilmesi.

 

5.1--Biyogaz teknolojisi, biyogaz ucuz çevre dostu bir enerji kaynağı olarak kabul edilmekte olup hayvansal ve bitkisel organik atık/artık maddelerin doğrudan doğruya yakılarak hem enerji elde edilmesine hem de atıkların toprağa kazandırılmasına olanak vermektedir. Biyogazın çok önemli olmayan ölçüde hava kirliliğine yol açması belki de onu çevre kirliliğinin önlenmesi konusunda en geçerli enerji elde etme metodu yapmaktadır.

 

6-- Jeotermal enerji ile yapılan ısıtma ve elektrik üretimi gibi uygulamalarda sera etkisi yaratan karbondioksit emisyonu 20-35 g/kWh iken bu sayı fosil yakıt kaynaklarından biri olan kömürde 900 ile 1300 g/kWh arasındadır.Jeotermal enerji destekleri ve yönlendirilmesi.

 

7--Rüzgar enerjisinin sisteme girişinin tutarlı bir biçimde gerçekleşmesini kolaylaştırmak için devletin izlemesi gereken politika, işletmelere rüzgardan enerji üretilmesini teşvik edecek fiyat tarifesini uygulamasıdır.Lisansız elektriğin desteklenmesi en önemli konudur.

 

8—Fotovoltaik elektrik üretiminde,panellerin ve kurulumun yerelleşmesi ve ucuza yapılabilmesi ile lisansız elektrikte binlerce konutun çatılarına tıpkı Almanya da olduğu gibi panellerin yerleştirilmesi ve fazla elektriğin şebekeye satılabilmesi -motivasyon ve desteğin verilmesi en önemli konudur.

 

9—Belli kw üzerinde Küçük akarsular üzerine kurulacak su santrallarinde ve maden arama ruhsatları için çevresel etkinin kamu ve özel firmalarca mutlaka uygulanması-yerel halktan onay alınması.Özellikle Çevresel etkisi minimuma inmiş türbin güçlerinin saptanarak belli kw aralığında türbin kurulumuna izin verilmesi.

 

8—Enerji tüketiminde tasarrufa yer verilmesi halinde önce,tüketim artmakta ancak muhtemelen bir süre sonra ilk tüketimin altına düşeceği düşünülebilir.Bu anlamda Elektrik Enerji tasarrufunda:

 

8.1-Fabrikalarda elektrikle çalışan cihazlarda enerji iyileştirmesi yapılması.Motorlara frekans inverteri takılması

 

8.2—Aydınlatmada gün ışığından daha fazla yararlanmak için , Çatılara konacak armatürler ile gün ışığını içeriye-ışık tüplerini şaftlar ile alan gün ışığı sistemleri kullanmak.

 

8.3--Kristalbond uygulaması ile camlarda ısı yalıtımı yapıp daha büyük cam alanları kullanmak.

 

9--Tüm cihazları basit otomasyon modülleri ile mahalle elektrikçisi ile otomasyona bağlamak esas olmalıdır.bu modüllerin de biran önce üretilip-piyasaya çıkarılması gerekir.

 

10--Tasarruflu ampulleri kamu hibeleri ile kamu kurumlarına-vatandaşlara vermek suretiyle yaygınlaştırmak.

 

10.1-- Floresan lambaların normal ampullere tercih edilmesi ortalama % 25  daha az elektrik harcanmasını sağlayacaktır.Floresan lambalar diğerlerine oranla daha pahalı olmasına rağmen diğerlerinden ortalama on üç kat daha uzun ömürlüdürler.

 

10.2—Kompakt Floresan ampul alırken gün ışığına en yakın renk olan sarı rengin seçilmesi uygun olacaktır.

 

10.3—Tasarruflu ampul olarak kullanılacak LED ampullerin ürettiği ışıkta insan sağlığına zararlı olan beyaza yakın LED ler yerine,ya bu spektrumu yüzen filtreler ile kompakt olması yada sadece zararlı dalga boyları dışında olan ışığı üreten gün ışığına yakın(sarı) dalga boylarında ışık üreten LED lerin üretilmesi öncelikli konudur.

 

11--Eski çok güç tüketen makinaları ya iyileştirmek yada devreden çıkarmak.Bunun için Bakanlığın denetçi firma olarak özel firmalarla anlaşıp(ihale ederek)  bütün sanayi için her firma için enerji raporu düzenletmesi ve raporda yapılması gerekenleri süre vererek yaptırması

 

11.1-Yapılan iyileştirmeden sonra ayrı denetçi firmalar ile yapılan işin ne kadar doğru yapıldığının denetlenmesi.

 

11.2--Denetçi Firmaların kadro ve ekipmanın çok ciddi biçimde incelenmesi- referanslarına bakılması A sınıfı denetçi firmalara bu işin verilmesi uygun olabilir.

 

12—Kurulması uzun yıllar alan-ömrü daha kısa olan-ömrünü tamamladığında kaldırılması bela olan-kaza riski ciddi olan Nükleer Santralleri enerji üretiminde can simidi olarak görmeden,doğalgazı da Petrolun yerine hemen koymadan enerji sepetini çeşitlendirerek enerji üretmek herhalde önemlidir.


12.1--Öte yandan geleceğin enerjisi toryumlu mini nükleer santraller-araçlarda elekrik ve hidrojen kullanımı-büyük ölçüde kentlerde ve her yerde yenilenebilir kaynaklar(fotovoltaik elektrik üretimi,güneş destekli sıcak su üretimi,ılıman bölgelerde klima kullanımı,otel vs toprak-su-yangın deposu beslemeli ısı pompası uygulamaları,jeotermal enerji,biyo yakıt-biyogaz uygulamaları,küçük rüzgar,su türbinleri vs)

 

13—Ülke Kalkınması ile Emisyon Azaltma birbiriyle genellikle ters ilişkili süreçler olarak gelişmekle beraber hem büyümeyi sağlamak hem de emisyonları azaltmak mümkün olabilmektedir.

 

13.1--Bu konuda Çin enerjiyi verimli kullanmada ekonomik teşviklerden yararlanarak karbon emisyonlarını azaltmayı başaran ülkelerden biridir.

 

13.2--Çevre-kalkınma dengesinde çevreye ağırlık verilmesi çoğu ülkede kalkınmanın önünde büyük engel olarak görülmektedir. Ancak Çin, son dört yılda % 7 büyüterek karbon emisyonlarını düşürmeyi başarmıştır.

 

14-- Sera gazlarının oluşumuna neden olan en önemli etkenlerden biri de sanayileşmedir. Türkiye de Sanayileşme dolayısıyla artan sera gazı miktarları bir takım yasal düzenlemelerle yaptırımlar getirilerek ve temiz teknoloji kullananlara ekonomik teşvikler verilerek azaltılabilir.Bu konuda yapılacak mevzuat düzenlemelerine herhalde öncelikle yerel yönetimlerde başlanmalıdır.

 

15—Diğer Çözümler:

 

1--Küresel ısınmada , limitlerin üzerinde sağlığa zararlı olabilen kömür yakıtların yanmasıyla havaya karışan kükürt,atmosferde sülfürdioksit olarak bulunurken, gelen güneş ışınımını yansıtarak,küresel ısınmanın etkisini zayıflatmaktadır.

 

1.1--Kükürt yerine metan esaslı doğalgazın kullanılmasıyla sülfürün bu etkisi ortadan kalmaktadır.

 

1.3--Aynı zamanda doğalgazın üretimi sırasında havaya ciddi oranda küresel ısınmada oldukça etkili metan karışmaktadır.

 

2--Avrupada daha temiz hava için otomobillerde kullanılan NOx konverterleri nedeniyle NOx lerin azalması yine belki Avrupada sıcaklıkların artmasına yada küresel ısınmayı arttıran bir neden olabilir.

 

3--Aynı bağlamda küresel ısınmayı 1940 lı yıllar öncesi değerlere çekebilmek yani küreyi soğutmak için:


3.1--Atmosfere uçaklarla kontrollü sülfür püskürtülmesi,


3.2--Akışkan yataklı-baca filtresi ciddi olarak kamu desteğiyle vs kullandırılan verimli kömür santrallerinin kurulmasının teşviki-

 

3—Okullar-Askeri Birlikler ve Kurumlardan organizasyon ile ciddi anlamda ağaç dikme konusunda yardım alınmalıdır.Bu anlamda okullardan 5 gün askeri birliklerden 1 vs ay kadar yardım alınması önemli olacaktır.Kurumlardan da ya ağaç temini konusunda yada eleman vermek suretiyle yardım alınmalıdır.

 

3.1--Küresel ısınma sürecinin etkilerinin azaltılmasının en önemli yollarından biri, ormansızlaşmanın önlenmesi ve ağaç dikimidir. Bu tür çalışmaların yapılması, ülkemizin sera gazlarının atmosfere salınmasında yarattığı etkiyi en aza indirilmesinde önemli rol üstlenecektir.

 

3.2--Yetişkin normal bir ağaç bir saatte ortalama 2.3 kilogram karbondioksiti bünyesine alıp fotosentezle 1.7 kilogram oksijen üretmektedir.

 

3.3—Küresel ısınmada etkilerin oluşumuna bölgesel-lokal olarak bakılmalı ve bölgesellerin toplamı globali oluşturmaktadır.Bu anlamda her bölge havası-suyu-toprağı ile diğer bölgeden sanki aralarında bir zar varmış gibi ayrımlanmıştır.

 

3.3.1--Bu anlamda küresel ısınmayı vs Türkiye de de azaltmayı başarırsak ,bunun en büyük faydası dünyaya yüz ölçümü oranında etki ederken,ülkemize en büyük faydayı getirecektir.Ülkemizde mevcut ağaç stoku 3-4 katına gelirse yağış vs düzenlerimiz herhalde normale dönecektir.CO2 emisyonunu ülke olarak azaltabilirsek,bu emisyonun zararlarını en az biz hissedeceğiz.Sonuç olarak küresel ısınmada-küresel kirlenmede  kim daha fazla kirletirse bedelini o daha fazla ödeyecektir.

 

4—Yerel yönetimler şehirlerde ısı adasına karşı geçmiş ve geleceğe dönük olarak yeşil çatı uygulamalarına uygulama ve mevzuat olarak hızla geçmelidir.İmar yönetmeliğinde olan ağaç dikme şartını ciddi olarak uygulamalıdır.

 

5—Petrolden artık daha çok plastik endüstrisinde yararlanmak.-plastik üretiminde biyoplastik kaynaklara ağırlık vermek ve Geri dönüşüme ağırlık verilmesi.(her eve kağıttan geri dönüşüm kutusu verilmesi,haftada bir bu kutuların içinin alınması,bitkisel atıkların-gıda vs ve tehlikeli atıkların ayrı çöp konteynerlerinde toplanması-günlük gıda çöpün firmalarca komposta çevrilmesi.

 

6--Petrol Şirketlerinin petrol yanında şarj istasyonu olarak pil değişimi-elektrik satmaya başlaması.

 

7--Kamyon taşımacılığında, turbo dizel motorlu kamyonların yaygınlaştırılması;

 

7--Kent içinde raylı toplu taşımacılığın, şehirler arası yük ve yolcu taşımacılığında demiryollarının ve denizyollarının ciddi olarak uygulanması.

 

7.1—Yapılan bir araştırmaya göre araçlar trafikte ilerlerken hızın sabitliğini bozan bir faktör(yol daralması,yol birleşmesi,bozuk yol vs nedenlerle) olması halinde trafik hızı azalmakta ve aynı anda araçların arkasında trafiğin durduğu düğüm noktaları oluşmaktadır.Bu nedenle trafikte hızın sabitliği limitler dahilinde korunmalıdır.

 

7.1.1-Trafikte sinyalizasyon sisteminin sabit hızda gidildiği takdirde durmayı önleyecek şekilde düzenlenerek (gerekirse uzaktan kumanda ile 45 derece açı ile kollu park bariyerleri ile yan yollara geçiş sağlanmalıdır gerektiğinde tekrar kapatılmalıdır).

 

7.1.2--Aynı zamanda Belediyeden tabiri caiz ise teknik ve teorik alt yapısı sağlam bir mühendis trafikte oluşan tıkanma noktaların tek tek inceleyerek Başkana rapor sunmalı ve bu önerilerden yararlanılmalıdır (hatta sel basmalarında oluşan göletlere çözüm bulmak içinde yararlanılabilir) 

 

7.1.3—Yine ayrıca trafikte kurulacak yeşil dalga sisteminin ile gereksiz beklemenin ortadan kaldırılarak egzoz emisyonunun en aza indirilmesinin sağlanması gereklidir.

 

8—Ülkemizde Deniz seviyelerindeki yükselmelere karşı Kıyı alanlarının daha fazla yapılaşmaya açılmaması alınacak uyum önlemlerinden biri olabilir.

 

8.1--Çünkü kıyıların daha fazla yapılaşmaya açılması deniz seviyesi yükselmesi karşısında tehlike yaratacaktır.

 

8.2--Kıyıların özel mülkiyete açılması, kıyı yönetimiyle ilgili kısa vadeli bakış açılarının benimsenmesi olumsuz sonuçlar doğuracaktır. Sorunlara bütünleşik yaklaşmak gerekmektedir.Kısaca bütüncül bir kıyı yönetimi planına geçilmesi gereklidir.

 

9—Küresel Isınmaya karşı yerel yönetim çabaları ve Bireysel Çabalarda Önemlidir.Bangkok’ta, şehir yönetimi, hafta içi bir akşam tüm televizyon kanallarının saat 21.00’da ortak yayın yaparak şehrin mevcut elektrik kullanımını bir kadranda gösterilmesine karar vermiştir.

 

9.1--Sonra da tüm bireylerden gereksiz ışık ve aletlerini kapatmaları istenmiştir. Bir anda tüm seyirciler kadranın büyük ölçüde küçüldüğünü görmüşlerdir. Elektrik kullanımı, iki normal boyutlu kömürle çalışan elektrik santralini kapayacak seviyede, yani 735 megawatt düşmüştür.

 

10—Atmosferden karbondioksidin emilmesi  için (karbondioksit ağaçlarının bütün yeni binalara zorunlu yaptırılması,fabrikaların çıkardığı CO2 nin filtreden ayrılıp,yer altı mağaralarına gömülmesi(Almanya buna başladı),emilen karbondiksidin sanayide kullanımı-elektrikli/hidrojenli otoların yaygınlaştırılması.

 

 

11--Enerji Üretim Türlerine Göre Karbondioksit Emisyonu Oranları:

 

Linyit………………………………..910 g/kw

 

Taşkömrü…………………………...790 g/kw

 

Petrol……………………………..…760 g/kw

 

Doğalgaz…………………………....380 g/kw          

 

Güneş Pili…………………………...200 g/kw

 

Jeotermal Enerji…………………….35-25 g/kw     

 

Nükleer Enerji………………………..25 g/kw     

 

Rüzgar………………………………...20 g/kw            

 

Hidrolik Enerji………………………....4 g/kw                              

 




Makalenin İzlenme Sayısı : 63

Eklenme Tarihi : 10.09.2019

Önceki sayfaya geri dön.