MAKALELER 3 / Su Tasarrufu-Sürdürülebilir Su Yönetimi-İstanbulda-Tam Rapor








Su Tasarrufu-Sürdürülebilir Su Yönetimi-İstanbulda-Tam Rapor:


1—Buharlaşmaya giden su miktarı azaltılabilir:

 

1.1—Türkiyede:

Yıllık yağış Miktarı………….501 km3

Buharlaşmaya giden miktar…274 km3

Buh giden mikt/Yıllık Yağış mik….%54

 

1.2--Kuraklığa Karşı Barajlara Kimyasal Örtü

 

1--İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uzay ve Uçak Bilimleri Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Kasım Koçak, su kaynaklarının tükenmesini önleyebilmek için, suyun kalitesini ve içeriğini bozmayacak 'kimyasal örtü' önerdi.

 

2--Koçak'a göre bu örtü, buharlaşmayı % 20-40 azaltır. Buharlaşma, su alanına hegzadekanol' ve 'oktadekanol' adlı kimyasalların toz ya da solüsyon şeklinde bırakılmasıyla önleniyor.

 

3--Koçak, yöntemin ABD, Avusturya, Japonya,ve Hindistan'da uygulandığını belirtti.

 

4--Doç. Dr. Koçak'ın söz ettiği yöntem için suyun üzerine kilometrekareye 50-70 kilogram arasında hegsadekanol ve oktadekanol bırakılıyor.

 

5--Kimyasallar, su yüzeyinde 'milimetrenin 2 milyonda bir' kalınlığında ince bir film tabakası oluşturuyor. Bu tabaka buharlaşmayı % 20-40 arasında azaltıyor.

 

6--Koçak'a göre, kilogramı 13-15 dolara mal olan, uygulaması 800 dolara denk düşen yöntem maliyeti uygun.

 

7--Koçak, yüzde 10-15 oksijen geçirgenliğine sahip tabakanın 'asitik alkol' içerdiğini, suyun içeriğinde ve kalitesinde değişikliğe neden olmadığını, zaten arıtılma aşamasında elendiğini söyledi.

 

8--Koçak'ın, sistemin Türkiye'de hiç uygulanmadığı yönündeki saptamasına Devlet Su İşleri (DSİ) de katılıyor. DSİ'nin basın danışmanı Cemal Nogay, DSİ'de bugüne kadar barajlardaki buharlaşma oranının nasıl azaltılabileceğine ilişkin araştırma yapılmadığını söyledi.

 

2—Barajlardan Dağıtım Borularında Sızıntının(sızıntı kaybı oranı %30 olabilir mi)

 

 

2—Boğazdan Barajlara Pompalarla Tatlı Su Basmak-Deniz suyundan İçme Suyu Üretimi:

 

3.1—Deniz suyundan içme suyu üretiminde bunca teknolojiye rağmen denizden alınan suyun sadece %9 içilebilir hale getirilirken,geriye kalan tuzluluk oranı artmış bir halde %91 i tekrar denize geri pompalanıyor.

 

3.1.1--1m3 deniz suyunun arıtılma maliyeti bir-birkaç dolar arasındadır.

 

3.1.2—1 m3-Nehir suları-yeraltı sularının arıtılma maliyeti 10-20 cent arasındadır.

 

3.1.3—Klasik yöntemle 1 m3 suyun ısıtılıp su elde edilmesi için 10 kwh enerji harcanır.

 

3.1.3.1—Siemensin yeni ters osmoz sistemi ile 1 m3 suyun arıtılması için 3kwh enerji harcanmakta.

 

3.1.4—NewJersey Teknoloji Enstitüsünden Prof.Kemalesh Sirkar kendi tasarımı olan doğrudan temaslı membran arıtımı-DCMD Sistemi ile  deniz suyu %20 tuz-yoğun atık kalıncaya değin arıtılabilmekte.Sirkarın patentli sistemi ile  deniz suyundan %80 oraında tatlı su elde edilebilmekte.Oysa benzer ters ozmoz ile bu oran %40 civarında.

 

3.1.5--Amerika da orta boyutta bir kamping için denizden kaliteli su üreten kompakt bir tesisin fiyatı 6000-7000 dolar civarında.Günde 150 galon=568  lt su üretimi sözkonusu.Kamyon üzerinde istediğiniz yere bu paket tesisi götürebiliyorsunuz.

 

3.1.6—Ters ozmoz yönetmeiyle deniz suyundan içme suyu üreten bir tesis için başlangıç maliyeti ön arıtma dahil 400-450 dolar/m3 civarında.

 

3.1.6.2.1—İşletme maliyeti 0.50-1 dolar/m3 civarında.

 

3.1.7—Kullanılan enerji 2.5-5 kw/m3 civarında.

 

3.1.8—Abudabi de böyle bir tesis-300.000 m3/gün lük kapasite için çıplak maliyet 3.5 milyar dolar civarında.

 

3.1.9—Bodrumda E-Tech USA firması tarafından sahile açılan kuyular(deniz canlılarının korunması)dan sızan suyu bodrum yarımadasına basacak sistem için mesken ve işletmelere 1.1-1.5 TL/m3 verilen suyun yarı fiyatından verilebilcek.

 

3.2—İstanbul için boğazın tatlı-yüzey akıntıları sularından içme suyu verimliliği normal denizde %9 iken burada %70 varabilir.Fizibilite edilmeli.Hatta tesisin çalışması otomasyona bağlanmalı.Belli değerin üstünde sistem çalışmalı-belli değerin altında yüzey suları tuzdan arıtmaya girmeden direk İski şebekesinden barajlara basılabilir.

 

3.3--Marmara denizinde 15-20 m derinlikte yüzey katmanında %2,2 olan tuzluluk oranı,30 m’de %3,7’ye, 150m’de ise %3,85’e ulaşmaktadır.Bu anlamda mevsimine göre en az tuzlu olan dönemlerde Boğazlardan(İstanbul boğazından) pompalarla tatlı yüzey suları çekilerek barajlara baılabilir mi.

 

3.4--İstanbul Büyükşehir Belediyesi deniz suyundan içme suyu elde etmek için Maliyeti 600 milyon TL olan Terkos Deniz Suyu Arıtma Tesisi ve Derin Deniz Deşarjı projesi için (Çevresel Etki Değerlendirme) süreci başlattı.

 

3.4.1-- Terkos gölüne 1,5 km , Durugöl çayına ise 900 m mesafede inşa edilecek. Arıtma tesisine kıyıdan 1650 metre açıklıkta 15 metre derinlikte su alma noktaları kurulacak. Su alma noktasından 250 metre uzaklıkta da Karadeniz'e tekrar deşarj edilecek atık su için merkez sistem yerleştirilecek.    Kaynak: Vatan-11.05.2016-Esra Can Sınav

 

 

3--Merçin Suyunu Barajlara Pompalamak:

 

3.5.1—İstanbul un yakınlarında Meriç,Sakarya nehirleri ve Siman,Gönen ve Biga çayları vardır.Bunların suyu denize dökülmekte.

 

3.5.2—Bu suları  denize dökülmeden barajlayarak  kullanmak bugün için gerekli görülmüyor. Ancak bu sular tam denize dökülmeden tankerlere pompalanarak, tankerden barajlara aktarılabilir. Sıkıntılı zamanlarda bu çözüm kullanılabilir.

 

3.5.2.1—Bu yöntem yeraltı suyunu kurutacak kadar çeken artezyen kuyular yerine denize dökülen nehirlerin yakınındaki bütün bölgelerde kullanılabilir.

 

Kaynak:CBT-Turgut A.Karabekir-Y.Mimar-AİA

 


4—Su Kirliliğine nden Olan Madenlerin Çalışma Ruhsatlarının İptali:

 

4.1--Orta Amerika ülkesi El Salvador da çevreyi,özellikle su kaynaklarını korumak amacıyla metal madenciliğini yasaklandı.Bu iş Türkiye ve özelde İstanbul madenleri için uygulanabilir mi.

 

5—Örnek Model Çalışma- İçme Suyu Kaçak Azaltma Projesi-İzmir:

 

1—Bu çalışmada İzmir’in pilot bölgelerinde faturalanamayan içme suyunun en aza indirilmesi amacıyla yapılan çalısmalar ve elde edilen sonuçlar anlatılmaya çalışılmıştır.

 

1.1--Yapılan pilot çalışma basınç regülasyonu yoluyla yapılan kaçak azaltma işlemi olup sonuçları ve kazanç yüzdesi dikkate değer mertebelerdedir.

 

2--Ölçmeye hazırlanan her izolasyon bölgesinde önce mevcut durum için belirli bir süre basınç ve debi kayıtları alınmıstır (hiçbir ayar yapılmaksızın hidrolik dengenin fotoğrafı çekilmistir).

 

2.1--Sonra, her izolasyon bölgesinin durumu tek tek incelenmek suretiyle, regülasyon vanalarının hangi değerlere ayarlanmasının uygun olacağı tespit edilmistir.

 

2.2--Regülasyon vanaları belirlenen değerlere ayarlanmıs, sistem dengeye gelene kadar beklenmis, şikayetler izlemeye alınmıs, tüketiciye verilen serviste bir sorun olmadığı belirlendikten sonra,basınç ve debi kayıtları alınmıstır (basınçların ayarlanmasından sonra çekilen fotoğraf).

 

2.3--Ayar öncesi ve ayar sonrası hidrolik ölçüm değerleri karşılaştırılarak uygulamanın basarısı,verimi,tutarlılığı izlenmistir

 

3--Proje dönemi içinde, İZSU tarafından, bu proje kapsamında yapılanlar özet olarak listelenirse:

 

1--68 sayaç kalibre edilmistir,    2-- 48 basınç transduseri kalibre edilmistir,

 

3--76 sayaç onarımı yapılmıstır,  4--86 regülasyon vanası onarımı yapılmıstır

 

5--8 bölgede adım testi (step test) yapılmıstır,  6--7 bölgede gece dinlemesi yapılmıstır,

 

7--Haziran 2001 tarihinde 73 sayaç bölgesi çalısır duruma getirilmistir,

 

4—Sonuç

 

4.1--İZSU’nun günde 600 000 m 3 su ürettiği ve bu suyu üretirken 0.5 kWh/m 3 elektrik enerjisi harcadığı kabul edilirse: 600000 x 0.26 x 0.5= 78000 kWh/gün kazanılan suyun elektriksel karsılığıdır.

 

4.2—Ortalama su kayıp kazancı %15-%26 arasında değişmektedir.

 

4.3—Proje ile:

 

3.1--Olusturulan matematik modeller planlama çalısmalarında kolaylıkla ve başarıyla kullanılabilirler.

 

3.2--SCADA kumanda odasında isale bazında, normal,kısmi ve acil durum isletme kararları, alt modellerinbirlestirilmesi ile olusturulacak iskelet model yardımıyla kolaylıkla denenebilirler.

 

3.3--Olusturulan haritalar, tüketim, pompa, depo, boru gibi bilgiler güncel (2001) tarihli olup üstelik elektronik ortamda saklanmaktadır. Bu çalısmalar İZSU’da oluşturulması sart olan ARSİV’in temelini meydana getirmektedir.

 

3.4--Şebeke yenileme çalısmalarında hızlı davranabilmek için yüklenicilerin modelleri ve güncellestirilmis bilgileri kullanmaları doğru olacaktır.

 

3.5--Bu çalısmalar AR-GE çalısmaları niteliğinde olduğundan, kazanılan "know-how"ın diğer su idarelerince kullanılması da olanak içindedir

 

5--Yapılan pilot çalısmanın sonuçları ve kazanç yüzdesi dikkate değer mertebelerdedir. Basınç regülasyonu yoluyla yapılan kaçak azaltma islemi ekonomik ve uygulanabilir bulunmustur.

 

Kaynak: Tesisat Mühendisliği Dergisi-Sayı: 82, s. 33-38, 2004--İzmir İçme Suyu Sistemi

Kaçak Azaltma Pilot Çalısması-Alev KABAKÇI *, Haluk KARADOĞAN--* İZSU Kaçak ve Kontrol Proje Analisti-** Prof. Dr., İTÜMakina Fakültesi

 


6—Yağmur Suyu Kullanımı:

 

7.1—Avustralya:

 

7.1.1--Sydney ve New South Wales’te BASIX bina yönetmeliğine göre yağmur suyu deposunun konut dışında ya da konut içerisinde (tuvalet veya çamaşır makinaları) kullanılarak su tüketiminin azaltılması gerekmektedir.         

 

7.1.2--“National Rainwater and Greywater Initiative" programı kapsamında Ocak 2009'dan itibaren her aileye, evlerinde kullanacağı yağmur suyu deposu ya da gri su arıtması için 500 dolara varan devlet teşviki sağlamaktadır.

 

7.1.2.1--Teşvikler; 2,000-3,999 litrelik yağmur tankları için 400 dolar, 4,000 litre ya da daha büyük tanklar için 500 dolar, kalıcı olarak kurulan gri su arıtma sistemleri için 500 dolardır.

 

7.1.3--Queens Land’da konutlarda yağmur suyu sisteminin kurulumuna hükümet tarafından 1,500 dolara kadar indirim yapılmaktadır

 

7.2—İBB-İstanbul İlçe Belediyeleri yağmur suyu sistemi kuran ve bunu wc rezervuar-bahçe sulamada kullanan ruhsat sahiplerine ruhsat ücretlerinde veya iski su faturalarında indirim yapabilir.

 

7—Belediyelerin Su Tasarrufu Uygulamaları:

 

1--Şehirlerin kanalizasyon sularını bölgesel olarak arıtıp

 

1.1—Binalarda gri su paket üniteleri ile arıtıp kanalizasyona vermek

 

1.2—Kanalizasyon sularını belediye arıtma ünitelerinde arıtıp uygun limitlere getirip

 

1.2.1--Uygun olmayan limitler için denizler yerine yer altı kuyularına-mağaralarına basmak.

 

1.2.2--Şehirlerin kanalizasyon suları belli değerde arıtılıp,önceden etüdü yapılmış yerlerde açılan derin su kuyularına basılabilir.Akarsulardan ve göllerden alınan bu suyun,onun kaynağı olan toprağa bırakmak daha uygun olabilir.yeraltı suyunu koruyarak yağışı çekebiliriz.

 

2—Belediyelerin boru hatlarından kaynaklanan su kaybını en aza indirmek için kayıp noktalarını teknik olarak saptamak ve bunları tamir etmek.Boruları tıpkı anjiyo gibi toprağı kazmadan tamir etmek.

 

2.1.1--Danimarka’da su sistemlerinde sızıntının önlenmesini sağlayan belki de en önemli uygulama, tesislerdeki sızıntının % 10’u aşması halinde her m3 başına 0,7 Euro (yaklasik 85 sent) vergi getirilmesiydi.

 

2.1—Geniş alanlı sığ su barajlarında buharlaşma ile su kaybına karşı teknik çözümler üretmek.

 

3--Ve sanayide asl olan kullanılan suyun sürekli geri dönüşümünü sağlayan sistemi modüler sistemi kurmak olacaktırve suyu 4-5 kez çevrimiçi olarak kullanabilmek.

 

3.1—Sanayi tesislerinin kanalizasyon su bağlantılarına ölçüm cihazı bağlayıp-bunları scada sistemi ile belediye su deşarj limitleri panosuna bağlamak.Sınır değeri aşan işyerlerine tebligat yapmak.

 

4--Büyük atık su  kuşaklama sistemlerinde toplanan suyun belli bölgelerde sazlık alanlara dökmek ve

 

4.1--burada sudaki ağır bileşikleri bünyesine katıp suyu süzen bitkileri kullanmak ve

 

4.2--bu suları baraj havzaları yakınındaki su kuyularına basmak olabilir.

 

4.3--Böylelikle temizlenmiş bu sular ile su toplama havzaları için önemli bir su kaynağı sağlanmış olabilir.

 

5—Toprak nemini korumak için Şehrin atık suları arıtılıp uygun kurak noktalara açılmış yeraltı kuyularına salınabilir.

 

6—Çatılara yeşil çatı yapma şartı getirilebilir.

 

6.1—Gelen ışınımı yansıtması için Çatılar beyaza boyanabilir mi.

 

7—Konyadaki gibi su tasarrufu bilincini artıran çalışmalar yapılabilir.

 

8—Su da belli m3 den sonra su fiyatları üstel fonksiyonla artırılabilir.

 


8--Gri Su Arıtma Sistemlerinin Yönetmeliğe  Katılması Gereği:

 

1—Binalarda duş-lavabo ve eviyeden gelen sular gri su olarak ,alafranga vs heladan gelen sular ise siyah su olarak adlandırılmakta.Kullanılan suyu çevrim içi olarak kullanmak su tasarrufunda en önemli konudur.

 

2--Gri suların arıtımı ile bu sular tekrar alafranga hela ve bahçe sulamalarda kullanılabilir.Ayrıca gri suyun arıtılması ile bina dışına atılan atık su oldukça temiz hale gelerek eğer yağmur suları ile birleştirilip havzalara-kuyulara yönlendirilirse şehrin su ihtiyacına ve toprak neminin korunmasına ciddi yardım edebilir.

 

4--Gri su arıtılarak bahçe sulama, tuvalet rezervuarları, temizlik gibi kısımlarda kullanılacağından, tüketilen suyun yaklaşık %50’si gri su sisteminden sağlanacaktır.%75’lik pay ile hacimsel olarak evsel atık suyun en büyük yüzdesini oluşturan gri suda patojen bulunma olasılığı düşük olup, nütrientler açısından da fazlaca zengin değildir.

 

5--Yurt dışında görülen uygulamalarda devletler gri suyun geri kazanılması ile alakal halkları bilinclendirmek icin çesitli teşvik ve destekler sağlanmakta.

 

5.1--Ispanya'da bu sistem zorunlu. Almanya'da ise teşvik ediliyor.

 

6—Türkiye de gri su sistemleri kurma konusunda çalışan firmalar tarafından taahütü yerine getirilen gri su geri kazanım sistemleri ile % 50 ye varan su tasarrufu saglanabilmekte.

 

6.1—Gri su sistemi-sistem olarak banyo-wc de lavabo ve duşun vede mutfakta eviyenin hatları birleştirilip gri su arıtma ünitesine girer.Arıtıldıktan sonra yağmur suyu-gri su deposuna girip hidroforla binanın wc lerinde rezervuara çekvalf ile bağlanır aynı zamanda bina bahçe sulama sistemine-damlama-fıskiye bağlanır

 

6.2.1--Gri su Arıtma sisteminde toplam tüketim olarak  düşük enerji tüketimi olmalı=Kriter:1.5-3 kwh/m3

 

6.2.2-- 25 m3/gün kapasiteli-750 kişilik-yaklaşık 200 dairelik bir sistemin  membran filtrasyon sistemli bir gri su arıtma sisteminin elektrik faturası yaklaşık olarak aylık 150TL civarındadır.

 

6.2.2.1—15-20 dairelik binalara sistemin kurulması daire başı yaklaşık 600 Euro’dur. Bu rakam 500 dairenin üzerindeki sitelerde 200 Euro’lara kadar düşmektedir.

 

6.2.3--Gri su arıtma sistemi firmadanalınıp-montaj yapıldıktan sonra istenildiği  takdirde bakım anlasması da yapılmakta olup Projenin büyüklüğüne göre daire başına 2 Euro civannda aylık bakım maliyeti oluşmakta.

 

7—Bu anlamda örneğin toplam inşaat alanı 3000 m2 üzerinde olan yeni binalara gri sistemleri kurulması zorunluğunun İstanbul İmar Yönetmeliğine girmesi uygun olabilir.

 


9—Duşa Giden Suyu Uzay Duşu İle Azaltmak:

 

1--Astronotların, kullandıkları suyu tekrar kullanmaktan başka seçenekleri yok. OrbSys adlı duş, uzaydaki bu teknolojiyi dünyaya getiriyor. İsveçli bir firmanın ürünü olan duşu, şirketin genel müdürü Mehdad Mahjubi icat etmiş:

 

2--“Geleceğin duşu, suyu geri dönüştürerek, %90 oranında su ve %80 oranında da enerji tasarrufu sağlarken hijyenden ve konfordan ödün vermiyor.

 

2.1--Haznede toplanan atık su, analiz edilip, temizlendikten sonra tekrar kullanılacak hale getiriliyor. ‘Peki, bu temizlenme teknolojisini bu kadar önemli kılan ne diye sorabilirsiniz.’ Patentli bir temizleme kapsülü sistemine dayalı bir teknoloji olduğundan su her zaman kristal berraklığında.”

 

3--Mahjubi, NASA ile İsveç’teki Lund Üniversitesi’nin Mars’a yapılacak uçuş için ortaklaşa çalıştığı bir projeden ilham almış. Astronotların duşta kullandıkları suyu tekrar tekrar kullanabilmelerini sağlayan kapalı devre sistemini hayata geçirmiş.

 

4--İşveç’te test edilen duş sistemi, dört ay içinde 100 bin litre su tasarrufu sağlamış. Mahjubi, bu rakamlara bakılarak şirketin duşu dünyaya pazarlayabileceğini belirtiyor:

 

5--“Hedeflediğimiz pazar, duş alan herkes. Duş, aslında spor salonları, stadyumlar, hamamlar gibi su tüketiminin en yüksek olduğu yerlerde büyük tasarruf sağlıyor. Bunun yanı sıra su fiyatlarının ve tüketimin yüksek olduğu yerlerde de faydalı.”

 


10--Karbondioksidi Azaltmak Yağışları Artırıyor:

 

1--Carnegie Enstitüsü Küresel Ekoloji Bölümünden bilim insanlari Long Cao ve Ken Caldeira'nn Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan çalışmalarına göre, küresel ısınmanın neden olduğu kuraklık karbon dioksit yogunlugunun azaltılmasıyla önlenebilecek.

 

2--Benzer bir sekilde atmosferdeki karbon dioksit yogunlugunun azalması da yağışı artırıyor.Bilim insanları küresel ısınmada kuru bölgelerin yogunlugunun azaltılmasıyla küresel yağışın artacağını soyluyor.

 

3—Yorum:Karbondioksit yoğunluğunu azaltmak için:

 

1—Enerji üretiminde fosil yakıt yerine yenilenebilir enerjilere yönelmek

 

2—İlgili bölgede karbondioksidi emen kaynakları-yoğun ağaçlandırma kullanmak

 

3—İBB tarafından İstanbulda Tıpkı Ankara da olduğu gibi İklimle Uyumlaştırma Müdürlüğü kurulması ve küresel ısınmaya karşı ciddi anlamda tedbirler alınmasının sağlanması uygun olabilir.

 


11—Evsel Su Kullanımında Tasarruf:

 

1--İstanbul'un günlük ortalama su tüketimi yaklaşık 3 milyon metreküptür.Nüfusu-2020 itibarıyla 16.000.000 kişidir.

 

1.1--İstanbulda Kişi başına düşen su tüketimi 3.000.000.000 lt/15.000.000=200 lt

 

2--Su Tüketimi- Cihaz ve Kaynakları-Kiş başına İstanbulda günlük kullanımdaki yüzdesi:

 

1--Her bir sifon çekilmesinde 7,5 ile 20-ort..10 litre arasında su harcanır…%5

 

2--Beş dakika duş alındığında 95 ile 190..ort 200 litre arasında su tüketilmektedir…%100

 

3--Diş fırçalanırken 7,5 litre ort..10 litre arasında su harcanır…%5

 

4--El yıkarken 12 litre- ort..10 litre arasında su harcanır…%5

 

5--Otomatik bulaşık makineleri 35-45 litre- ort..50 litre arasında su harcanır…%25

 

6--Tam dolu çamaşır makinesi 180 litre-ort..200 litre arasında su harcanır…%100

 

2.1—Yukarıdaki tabloya göre

 

1—Duş alınması 5 dk altında ve az sayıda olmalı

 

2—Çamaşır ve bulaşık makineleri mümkün mertebe ++++A ya yakın olmalı ve tam dolu ve az sayıda çalıştırılmalı.

 

3—Lavabolarda-duşta Bataryalara takılacak Su tasarruf perlatörü-başlığı ile bu harcanan 18-22 litre su dakikada 6.5 litreye indirilerek %60’a varan su tasarrufu sağlanabilmektedir.

 

3.1--Bu sistemle, sıcak su tüketimindeki azalmaya bağlı olarak doğalgaz tüketiminde de %25’e varan tasarruf sağlanabilmektedir.

 

3.2--Büyükşehir Belediyeleri kentsel su tasarrufunda bu perlatörleri ihale açarak her eve taktırmalı-her evde su tasarrufu sağlanmalı-faturasını su faturasına ilave edebilmelidir.

 

3.3—Ayrıca bakanlık yönetmelik-yasa ile klozetlerde çift kademe-3 lt lik olması sağlanabilir mi

 


12—Sanayide Su Tasarrufu İçin:

 

1--İleri Su Arıtma Yöntemiyle Yıllık 4 Milyon TL Tasarruf:

 

1—Ak-kim Genel Müdürü Onur Kipriye göre İmalat Sanayinde yıllık 2.5 milyar m3 su tüketimin ileri su arıtma sistemlerinin kullanılması ile yıllık 500 milyon TL tasarruf sağlanabilir.

 

2—Küresel iklim değişimi senaryolarına göre Türkiye 2040 da en çok su kıtlığı çekecek 27. ülke olacak.Bu bağlamda su tasarrufu oldukça önemli bir konu.

 

3—Orta ölçekli bir işletmede tüketilen suyun % 40 ileri arıtma yöntemleriyle geri kazanılarak yılda 3-4 milyon TL tasarruf sağlanabilir.

 

4—Akkim tarafından üretilen delikli elyaf bazlı membran modül ile suyun kimyasal özellikleri değiştirilmeden-kimyasal kullanılmadan yapılan fiziksel arıtma ile  kullanılan suyun % 40 geri kazanılabilmekte.

 

 

2-- Denim Yıkamasında Ciddi Su Tasarrufu Sağlanması:

 

1.1—Creatay teknolojileri ile normalde 70 lt su kullanılarak yıkanacak ürünü bir bardak suyla yıkanabiliyor.Bu sayede su tüketimi 9360 ton azaltılabilmekte.

 

1.2--Denimleri yıkarken kullanılan kimyasalların tüketimini azaltmak için lazer teknolojisinden yararlanılmakta.Bu imkan ile kimyasal tüketimi 7 ton azaltılabilmekte.Ne kadar kimyasal olacağı bilgisayarla hesaplanmakta.İnsan eli değmeden makinelere gitmekte.

 

1.3--Denimde kurutma için kullanılan buhar makinaların ihtiyacı olan su kaynağı olarak kullanılırken,bu buhar ayrıca kış aylarında fabrikayı ısıtmak içinde kullanılmakta.

 

 

3--Akü Fabrikasında Su Tasarrufu Sağlanması:

 

2.1--Bir hidrofor sistemi ve arıtma tesisi çıkış suyunun tamamını üretim hattına taşıyacak bir geri dönüşüm hattı İnşa edildi Böylece arıtıma tabİ tutulmuş proses suyunun % 95‟İ üretİmde yeniden kullanılmaya başlandı.

 

2.2--Geri dönüşüm sistemiyle yılda 366,000 ton su tasarrufu sağlanmasının yanında atık su arıtma tesisi çıkışında deşarj edilen su miktarı % 1‟e İndirilerek önemli bir sülfat kirliliği önlenmiş oldu.

 

6.2--Singapur’un bütün kanalizasyon sular altı tesiste işlemden geçirilerek sanayi kuruluşlarınn hizmetine sunuluyor. Böylece kaliteli sular yalnzca içme suyu olarak ve diğer amaçlarla kullanlıyor. Artan su ve kanalizasyon vergisi oranlar da üreticilerin tasarruf yapmasın sağlayabilir.

 

4--Alüminyum kırntılarından yapılan ürünler de, ham alüminyumla yapılan üretimdekinin yalnızca % 17’si orannda su kullanlarak üretilir.

 

5—Süt İşleme Tesisi-2000 yılında kullanılan toplam suyun % 4,6’snda tasarruf yapıldı; birçok su verimliliği projesiyle yılda 375.000 metreküp, geri dönüsüm ve yeniden kullanım sayesinde de 315.000 metreküp su tasarrufu sağlandı.

 

6— Çelik Üretim Firması Tek seferlik soğutma sistemi yerine, devridaimli sogutma kuleleri kullanıldı. Yağmur suyu toplamak ve içilemez yıkama sularrn yeniden kullanmak için geri dönüsüm sistemleri ve depolama tanklar  kuruldu. Üretim faaliyetleri optimum düzeye getirildi.

 

7—İlaç Üretim Firması RO teknolojisiyle atık sular işlemden geçirilip yeniden kullanıldı; su tüketimi, atrk su ve enerji maliyetlerinin azalması sayesinde 1,2 yılda yatırmn 61.000$’lık kısmı geri kazanldı.

 

8—Çikolata Üretim Firması: Devridaimli soğutma sistemiyle, geniş tanklarda çikolatayı soğuturken içilebilir su tüketimini ortadan kaldırdı.

 

9- İnşaat Üretim Firması Millennium Green projesiyle 24 eve ve şirketin bürolarına yağmur suyu toplama sistemi ve yeraltı depolar  yerleştirildi. Çift aşamalı sifonlar, havalı duşlar ve tuvaletler ve güneş enerjili su ısıtıcılar da kullanıldı.

 

10—Meyve-Sebze Üretim Firması Kapalı, iklim kontrollü tesiste Greengro Farming sistemi kullanılıyor, gerektiği kadar sulama yapılıyor, yağmur suyu biriktiriliyor. Böylece her   ürün biriminde, geleneksel sulamaya oranla % 30 daha az su kullanlıyor.

 

11—Bira Üretim Firması Tüketimi izlemek için tüm tesise su sayaçlarr yerleştirildi. şişe ve teneke kutu durulama aletleri yeniden ayarlandı.

 

 

13—Tarımda Su Tasarrufu:

 

1--Susuz tarım yapılan yerlerde sulu tarımın kesinlikle yapılmaması ve kesinlikle susuz tarıma geri dönülmesi.

 

2--Tarımda susuz tarım ürünlerini teşvik ile desteklemek.Konyada kuraklığa dayanıklı buğday vs gibi.

 

3--Peyzajda Suya Dayanıklı Türlere Yer Vermek.

Sedum-alıç vs gibi.Ağaç-çiçek olarak,Afrika zambağı;zakkum,Anadolu karanfili, aslanağzı,mine çalısı,adaçayı,lavanta, kekik,mercanköşk,biberiye,Erguvan,Yalancı Akasya,Doğu Mazısı,İğde,Kavak,Lavvson Yalancı Servisi,Leylak,Ardıç türleri, Taflan,Karayemiş,Yabani İğde,Yasemin,Amerikan sarmaşığı,Japon Kurtbağrı

İnci Çalısı,Ak Çalı,Cezayir Menekşesi,Portakal Nergizi,Dam Korukları,Karanfil

Sütleğen,Kekik,Civan Perçemi

 

4—Sulamada %70-80 su tasarrufu sağlayan damlama sulamayı teşvik etmek ve zorunlu kılmak.

 

5—Tarımsal üretimde Kuraklığa dayanıklı buğday-kinoa-deniz börülcesi gibi Kuraklığa dayanıklı türlere yer vermek.

 

5.1--Uluslararası Biyoalin Tarım Merkezi'nda Program Sorumlusu olan Seta Tutundijan, "Kinoa, Latin Amerika'dan geliyor. Yüksek tuzluluk seviyelerine dayanabilecek benzersiz özelliklere sahip.

 

5.2--Kuraklığa da dayanabiliyor. Buğdayın veya arpanın ihtiyaç duyduğu suyun yaklaşık yarısı kinoaya yetiyor. Besin değeri de çok yüksek" diye açıklıyor.

 

5.3--Kinoa dışında, deniz suyu ile sulanabilen deniz börülcesi ya da deniz kuşkonmazı olarak bilinen tuzcul bitki türü de dikkat çekiyor.

 

5.3.1--Bilimsel tarım uzmanı Dr. Dionysia Angeliki Lyra, "Deniz börülcesi gerçekten büyüleyici bir bitki. Çöl ortamında yetişebiliyor. Tamamen deniz suyu ile sulamak mümkün.

 


14—Beslenmede Az Su Tüketen Diyeti Kamusal Olarak Teşvik Etmek:

 

14.1—Yapılan üretim kullanılan su miktarları için ;

 

1 adet Otomobil üretmek için……………380 000 lt

 

1 kg et üretmek için……………………..14000 lt

 

1 çift deri ayakkabı üretmek  için………..8000 lt

 

1 adet hamburger üretmek  için………….2400 lt

 

1 adet pamuklu t-shirt üretmek için………4100 lt

 

1 adet patates üretmek için…………….....25 lt,

 

1 kg buğday üretmek için………………...500 lt

 

1 domates üretmek için…………………...13 lt

 

1 adet  dergi üretmek için…………………9 lt

 

1 kg demir mamul üretmek için………….100 lt

 

100 gram çikolata üretmek için…………...1 lt

 

6.1.1--Artık  et tüketimi gibi üretimler azaltılıp,mevcut giysi-ayakkabı  gibi ihtiyaçları uzun süre kullanacak yöntemler ve tamir etme gibi olgular ön plana çıkarılmalıdır.

 

14.2--Bazı Yiyeceklerdeki 10 gr Protein-500 kalori İçin Tüketilen Su miktarı:

 

Patates…………………………..67***………..89

 

Yer fıstığı………………………90………. …..210

 

Soğan………………………….118………. ….221

 

Darı (mısır)……………………130***……….130

 

Baklagiller (fasulye)…………..132***……… 421

 

Buğday………………………...135***……… 219

 

Pirinç…………………………..204………..…. 251

 

Yumurta……………………….244***………. 963

 

Süt……………………………...250***……….758

 

Kümes hayvanları……………..303***………. 1515

 

Domuz eti………………………476……..……1225

 

Sığır eti………………………..1000…….…… 4902   

 

*:önerilen-önerilen için toprak kurulunu ölçen sensörler ile otomatik damlama sulama sistemi kurmak.

 

14.3—Bu Diyet Biçimi İle:

 

1--Hayvansal ürün tüketimini %50 indirmek ve bunun yerine son derece besleyici sebzeler yemek, Amerikan beslenme biçiminde tüketilen suyu % 37 oranında azaltacaktır.

 

2--Bu uygulamanın birçok yararı daha olacaktır: kalp hastalıklarında azalma, hayvanlara daha az eziyet edilmesi, endüstriyel hayvan yemi tesislerinin dere ve körfezleri daha az kirletmesi gibi

 

14.4--Bitkisel-Hayvansal  Ürünlerin Su Ayak İzi

 

Ürün……………….Su Ayak İzi-Lt

 

Marul…………………..130

 

Lahana…………………200

 

Salatalık-Balkabağı……240

 

Patates…………………250

 

Portakal……………….460

 

Elma-Armut…………..700

 

Muz…………………...860

 

Mısır………………….900

 

Süt…………………….1000

 

Şeftali-Nektarin………1200

 

Ekmek………………..1300

 

Buğday-Arpa…………1300

 

Şeker kamışından şeker.1500

 

Mango…………………1600

 

Domates……………….1800

 

Soya……………………1800

 

Hindistan Cevizi……….2500

 

Hurma………………….3000

 

Yer Fıstığı………………3100

 

Pirinç……………………3400

 

Zeytin……………………4400

 

Peynir……………………5000

 

Çay……………………….9200

 

Pamuk……………………10800

 

Deri………………………16600

 

Çikolata…………………..24000

 

Koyun Eti-1 kg…………...5400

 

Keçi Eti-1 kg……………..960

 

Tavuk Eti-1 kg……………3900

 

Sığır Eti-1 kg……………..13600

 

Domuz Eti-1 kg…………..4800

 


15—Yağış Sağlamak:

 

1--Yağmur Bulutlarını Sağmak:

 

1--Gelen yağışı yere indirmek için,bulutlara gümüş iyodür yerine nano-mikro düzeye getirilmiş sahra kumları-sahra tozları püskürtmek.Bu konuda yapılan çalışmalar bu yolla yağışın doğal olarak daha iyi bir biçimde sağılabileceğini ifade etmektedir.Özellikle İstanbul vs kent yönetimlerinin kente gelen bu tür yağmur bulutlarında bunu bir an evvel denemeye başlaması gerektiği açık.Yağış alınamadığında kuraklık daha şiddetli bir duruma gelebilmektedir.

 

2—Analizi yapılıp uygun şartlarda uygun bölgelerde yağış getirmek için uçaklarla Atmosfere çöl tozu püskürtmek

 

2—Yeni Ağaç Dikmek.Ağaç yağış getirmekte.

 

2.1--Uygun alanlarda Drone ile yoğun ağaç dikmek.

 

2.2--İstanbulda park sulamasını en aza indirecek kurakçıl peyzaj-bitkileri dikmek ki bunlar erguvan vs

 

Kaynak:arge7.com





Makalenin İzlenme Sayısı : 86

Eklenme Tarihi : 15.11.2020

Önceki sayfaya geri dön.