MAKALELER / Asansörler ve Yürüyen Merdivenlerde Enerji Verimliliği






Asansörler ve Yürüyen Merdivenlerde Enerji Verimliliği:

 

1-- Bina Yüksekliğine Bağlı Asansör Tipleri:

0-6 kat(20m)…………Hidrolik

0-26 kat(80m)………..Dişlisiz-makine dairesiz

6 -30 kat(18-90m)……Dişlili-makine daireli

10-45 kat(30-130m)…Dişlisiz-makine daireli

 

2— Elektrik Sistemine Bağlı Olarak Isı Kaybı Oranları

 

Sistem tipi…………….Güç Aralığı(kW)…Isı Kaybı Oranı(% Motor Gücü)

 

VVVF (redüktörlü)……….. 7,5 – 30………………….. 40 - 28

 

VVVF (redüktörsüz)……….7,5 – 40…………………. 38 - 26

 

Sabit Mıkn Senkr Motor……3,0 – 90…………………. 28 - 13

 

Hidrolik……………………… 4,0 -20………………… 70 – 30

 

2.1-- Tahrik Yöntemine Bağlı Asansör Ortalama Enerji Tüketimi

 

Geleneksel kutuplu…………………………%100

 

Redüktörlü-çift hızlı…………………….….%65

 

Redüktörlü-inverterli……………………...%50

 

Redüktörsüz-inverterli-üretimsiz…………%30

 

Redüktörsüz-inverterli-üretimli..…………%20

 

4-- Aydınlatmanın Etkileri:

 

4.1--Asansörlerin kabinlerinde kullanılan aydınlatmalar, asansörün toplam enerji tüketiminin %40’ını veya yaklaşık olarak 100 kWh kısmını oluşturabilir.

 

4.2--Halen kullanılmakta olan halojen lambalar, uzun ömürlü ve verimli LED lambalar veya modern floresant lamba teknolojisiyle değiştirilmelidir.

 

4.3—LED lambalar, geleneksel halojen ampullerden 10 kat daha uzun ömürlü ve %80 daha az enerji kullanmaktadır.

 

5--Bekleme Modu (Stand-By) Konumunda Asansör Enerji Tüketimi

 

5.1--Asansörlerde yer alan aydınlatma, sinyalizasyon ve havalandırma, asansörler çalışmadığında bile önemli miktarlarda enerji tüketmektedir.

 

5.1.1--Bu nedenle kullanım dışında aydınlatmanın, fanın ve sinyalizasyonunun

kapatılması gibi seçenekler sayesinde bu tüketimi en aza indirilebilir.

 

5.2--Bekleme durumunda en yüksek enerji tüketimi sürekli açık olan kabin ışıkları ve kapı kilit sistemi tarafından gerçekleştirilmektedir.

 

5.2.1--Bunları,elektronik kumanda ve inverter (VVVF sürücü) izlemektedir.

 

5.2.2--Diğer ektenler ise kat butonları, kat ekranları,kabin butonları ve kabin ışık perdesidir.

 

5.3--Almeida’ya göre Avrupa’da asansörler ve yürüyen merdivenler Avrupa genelinde toplam elektrik tüketiminin %0,7’sinden sorumludurlar ve yürüyen merdivenler için otomatik hız düzenleyicileri ve bekleme durumunda düşük güç modu gibi önlemler alındığında potansiyel tasarruf %30 dolaylarında olabilir.

 

6-- Yürüyen Merdivenlerde Enerji Tüketimi:

 

1--Al-Sharif yaptığı çalışmada yürüyen merdivenin enerji tüketimini, yürüyen merdiveni kullanan günlük ortalama yolcu sayısına göre hesaplamıştır.

 

2--Buna göre değişken enerji tüketimi:

 

2.1--Değişken enerji tüketimi= Yür. mer.yüksekliğix

9,81x75xYolcu say.xYürüme faktörü (4)

 

2.2--Burada 75 kg cinsinden ortalama yolcu ağırlığıdır. Yürüme faktörü 0,7-1 arasında, yürüyen merdivende hareketli olan yolcular için kullanılmaktadır.

 

2.2.1--Yürüyen yolcuların artması ile faktör küçülmektedir. Merdivende herkesin sabit kalması durumunda faktör 1 olmaktadır.

 

3--Sabit enerji tüketimi ve toplam tüketim:

 

3.1--Sabit tüketim=0,55xYür.Mer.yüksekliği+1,95 [kW]

 

4--Toplam tüketim= Sabit enerji tüketimi+l-Değişken enerji tüketimi

 

5—Yürüyen merdivenlerde ısıl kayıpların azalması amacıyla düzenli bakım yürüyen merdiven verimliliğinde önemli bir yer teşkil etmektedir.

 

6--Enerji verimliliğini arttırmanın bir yolu, daha hafif merdiven basamakları kullanmaktır. Alüminyum basamaklar kullanarak böylece yaklaşık 300 kg kadar bir hafifleme ve dolayısıyla daha az enerji tüketimi elde edilebilir.

 

7—Sonuç olarak binadaki enerjinin %5- %15’ini tüketen asansörlerde verimli tahrik sistemi seçilerek enerji tüketimi azaltılabilir.

 

7.1--Bu amaçla, öncelikle kullanılan eski tahrik sistemleri, verimi daha yüksek olan motorlarla değiştirilmelidir. Asansör hızı amaca göre belirlenmelidir.

 

7.2--Yolcu olmadığında, kabin aydınlatması ve havalandırılması azaltılmalıdır.

 

7.3--Asansörler yoğun olarak kullanılıyorsa, asansör makina dairesinde motordaki atık ısı geri kazanılmalıdır

 

 

Kaynak: MÜHENDİS ve MAKİNA güncel-ARALIK 2019-Asansörler Ve Yürüyen Merdivenlerde Enerji Tüketimi-Ve Verimliliği--Y. Ziya Kocabal1, C. Erdem İmrak2, Adem Candaş3*--1 İTÜ, Makina Fakültesi, İstanbul- kocabal@itu.edu.tr-2 İTÜ, Makina Fakültesi, İstanbul- imrak@itu.edu.tr-3 İTÜ, Makina Fakültesi, İstanbul- candas@itu.edu.tr

 




Makalenin İzlenme Sayısı : 462

Eklenme Tarihi : 02.05.2020

Önceki sayfaya geri dön.