MAKALELER / Sinir Sistemi için Mukavemet-Kaos Teorisi-Akışkanlar Mekaniği ve Rezonans Diyagramı Açısından Modellenmesi







Sinir Sistemi için Mukavemet-Kaos Teorisi-Akışkanlar Mekaniği ve Rezonans Diyagramı Açısından Modellenmesi:

1-Temel Bilgi:

1.1—Sinir Sistemi Açısından modellerin yorumu:

1—Ruhsal Mukavemet ve Gerilme Teorisi-Akışkanlar Mekaniği Benzeşimi:

1—Model olarak çapı R olan uzayda wn öz frekansı ile titreşen ve üzerine w frekansı ile etki eden yükler-P1 karşı P2-aktif reel tepkisi veren bir psikolojik cisim-içi boş küre biçiminde bir balon-zar düşünelim.

Bu zarın et kalınlığı e olsun.Bu zara gelen P1 yükleri zamana bağlı olarak tekil ve yayılı olabilir.Bu yüklere karşı aynı şiddette-vektör aktif reel tepki verilirse zarın et kalınlığında gerilme sıfır olur.

1.1—gerilme-G ikinci parametre olarak uzayda serbest wn öz frekansı ile titreşen bu zarın üzerine gelen yüklerin frekansı w- ile w/wn oranı ile doğru orantılı olabilir.örneğin yüksek şiddetli ve frekanslı psikolojik yüklerde wn artarak gerilmeyi aşağı çekmeye çalışır.

 

1.2—Uzayda wn özfrekansı ile titreşen bu zarın değişken değerli bir çapı var.Yarı çap R olsun.Yoğun psikolojik yüklerde zar çapını artırarak gerilmeyi azaltır.Boyut analizi ile gerilme formülünde bu değer ters orantılı olarak yarıçapın karesi ile ters orantılı olabilir.

 

1.3—Beyinde biliş akışı vardır.Biliş akışı ile akışanlar mekaniği arasında benzeşim yapılırsa

a-akış bu zarın et akılnlığında lineer olabilir.Bu durumda akışda boyutsuz sayı olan ve akışın durumu hakkında bilgi veren Re-Reynolds sayısı örneğin 2000 in altında olabilir.Reynolds sayısı Re=r.V/d ile formüle edilir.

r=akışın yoğunluğu  V=akışın hızı—d=2R olup zarın çapı.

 

1.4--Akışkanlar mekaniğinde Reynolds sayısı 2000 in altında ise akış lineer-2000 ile 4000 arasında akış yarı türbülanslı—burada akışta karmaşa vardır.4000 in üzerinde akış tam türbülansa kayar.

 

1.5--Gerilmeyi G ile gösterirsek Gem-sınır gerilme değeri olup dış yüklere bağlı oluşan ruhsal gerilmeler sınır değerin alında kaldığı sürece akış kaotik olup lineer haldedir.

1.6--Akış yarı türbülansa doğru gelirse akışta karışıklıklar oluşmaya başlar.Matemetik olarak karmaşa hali yaşanır.G=Gem olduğunda akış karışır ve kişi depresyona girer.

 

1.7--Akış hızının daha da artması ile yarı türbülanstan tam türbülansa geçilir.Bu durumda aşırı kaotik bir yapı ve ardından ruhsal gerileme ile beyinde kaosun regresyon hali olan peryodik karakterler oluşur.

 

1.8--Kısaca peryodik harekette  peryot sonsuza giderse hareket kaotiktir.Beyinde kaotik yapıların yanında bazı beyin alanlarında kaotik yapıların çökmesi ile peryodik yapılarda oluşur.Örneğin motor kortekste bu peryodik hareket oluşursa şizofren hasta bulunduğu yerde gider-gelir.Konuşma alanında olmuşsa lafları tekrarlar.Kısaca tam türbülans psikiyatride şizofreniye karşı gelir.

 

1.9—formüle edersek:

1—G<Gem   sağlık hali-lineer akış

2—G=Gem  depresyon-yarı türbülanslı-karışık akış

3—G>Gem  şizofreni-tam türbülanslı akış

 

Gerilme formülü-önerilen-boyut analizi ile

G=(w/wn).(P1-P2).(Re.e)/R.R   burada

 

w=dış yüklerin frekansı wn=psikolojik cismin öz frekansı  wn= z sönüm oranının sıfıra yaklaşması şarttır.

z=m/km olarak ifade edilir.Burada

m=sönüm sayısı-GABA aktivasyonu

k=elastiklik katsayısı-adrenalin aktivasyonu

m=kütle—R=yarıçap-serotonin aktivasyonu—

(P1-P2)=etki-tepki farkı-kortizol aktivasyonu—

G=gerilme değeri-dopamin aktivasyonu—

Gem=emniyetli gerilme değeri-holmes-rahe skalasından elde edilebilir.

2—Rezonans Diyagramı Yorumu:

1—Bilgi:

1.1—Kütle-yay-amostisörden oluşan mekanik sisteme bir sinüzoidal dış kuvvet etkidiğinde sistemin dış kuvvetinin frekansının=öz frekans gelmesi halinde sistem büyük kuvvetler üretecek biçimde rezonansa gelir ve sistemi dağıtır.

 

1.1.1--Mekanik titreşimler ilk önce köprülerde askerlerin tempolu yürüyüşü ile köprünün yürüyüşün temposuna bağlı rezonansa gelmesi ve yıkılması problemi olarak ortaya çıkmış ve teorik analiz yapılarak bugünkü teorik halini almıştır.Bu olguya bağlı olarak daha sonra askerler köprülerden serbest yürüyüş ile geçirilmeye başlanmıştır.Ayrıca Mekanik titreşimlerin elektromanyetik teori karşılıkları vardır.

 

 1.2—Bu zara gelen dış yüklerin frekansı-w-- zarın öz frekansına--wn eşit olursa w=wn…dış frekans/öz frekans….w/wn=1 ve z=0 olursa sistem rezonansa girer ve bu durumu rezonas diyagramında yorumlayabiliriz.rezonans--rezonansta z(0,1)=0 olur yani sistemin rezonansa gelmesi için ayrıca  z sönüm oranının sıfıra yaklaşması şarttır.

 

1.2.1--z=q/km olarak ifade edilir.Burada q=sönüm sayısı k=elastiklik katsayısı m=kütle olarak ifade edilir.

 

1.3— w=wn ve z=0 olduğunda rezonans-hiper bol

z=1 olduğunda ideal sağlık olur

z=0.5 olsa peryodik hareket

z=0..0.5 arası artan peryodik hareket-sönüm

z=0.5..1 arası azalan peryodik hareket-sönüm

1—Rezonas diyagramında y-ekseni-DA/5HT=G/R aktivasyon oranı—X-ekseni w/wn=NA/Ach aktivasyon oranı—formül--z=q/k.m—q=GABA aktivasyonu-sönüm sayısı—k=elastikiyet sayısı=Adrenalin aktivasyonu—m=kütle-büyüme hormonu aktivasyonu olarak önerilebilir.Diyagramın yorumu:

1.1—Şizofreni-hiperbol-G/R=DA/5HT çok artmış-z=0—q=GABA aktivasyonu=0—k=elastiklik katsayısı=adrenalin aktivasyonu çok artmış-ve m=psikolojik kütle çok artmış

1.2—Sağlık hali-G<Gem-z=1 ve w/wn<1

1.3—Depresyon-G=Gem –z>0.5-z<1

1.4—Mani-G=Gem –z<0.5 z>0

2—Yorum:Bu üç model psikiyatrik hastalıkların modellenmesi-tanı ve tedavide faydalı olabilir.Uzayda insan kolonileri kurulurken-uzayda seyahat ve dünyada psikiyatrik  hastalıklar için faydalı olabilir.




Makalenin İzlenme Sayısı : 4

Eklenme Tarihi : 25.04.2026

Whatsapp'ta paylaş
Facebook'ta paylaş
Önceki sayfaya geri dön.