

Karbon Vergisi
2028'e Ertelendi-AB- Binalar Ve Ulaşım İçin:
1--AB'nin 2040 yılı
emisyon azaltım hedefini yüzde 90 olarak belirleyen bir yasa, milletvekilleri
tarafından desteklenerek bloğun yeşil dönüşümüne ilişkin tartışmalı bir siyasi
tartışmayı kapattı ancak inşaat ve karayolu taşımacılığına karbon vergisi
getirilmesi ertelendi.
1.1--Avrupa
Parlamentosu (AP) ve üye ülkeler, salı günü kritik bir karara imza atarak,
binaların ısıtılması ve karayolu taşımacılığı için getirilmesi planlanan karbon
vergisi uygulamasını, Komisyon’un ilk önerdiğinden 1 yıl daha geç olacak
şekilde 2028’e erteledi.
2--Bu erteleme ile
birlikte, evini fuel-oil veya doğalgazla ısıtan, dizel/benzinle araç kullanan
milyonlarca Avrupalı hane halkı ve işletme, AB Emisyon Ticaret Sistemi’nin
(ETS2) yeni versiyonu tam anlamıyla devreye girdiğinde daha yüksek enerji ve
yakıt faturalarıyla karşılaşacak.
2.1--Yeni sistemde
karbon bedelini doğrudan son tüketiciler değil, yakıt tedarikçileri (akaryakıt
dağıtım şirketleri, doğalgaz ithalatçıları vb.) ödeyecek, bu maliyetin büyük
kısmı ise kaçınılmaz olarak tüketicilere yansıyacak.
2.2--Komisyon, karbon
piyasası tarafından belirlenen fiyatların bina yenileme ve düşük emisyonlu
mobilite yatırımlarını teşvik edeceğini savunuyor, ancak planı eleştirenler,
tedarikçileri nihai olarak tüketiciler için enerji fiyatlarını artırmaya
yönlendireceğini belirtiyor.
3--Binalardan ve
karayolu taşımacılığından kaynaklanan emisyonların fiyatlandırılmasının
etkileri, Hollanda Delft Teknoloji Üniversitesi'ndeki araştırmacılar tarafından
analiz edildi. Buna göre, 2030 yılına kadar on binlerce haneyi daha enerji
yoksulluğuna itebileceği tahmin ediliyor.
3.1--AB İklim Eylemi
Komiseri Wopke Hoekstra, yeni yasanın düşük gelirli haneler üzerinde baskı
yaratmaması için "kademeli ve yumuşak bir şekilde" uygulamaya
konulması gerektiğini söyledi.
3.2--Hoekstra,
"Avrupa Yatırım Bankası ile işbirliği içinde, düşük ve orta gelirli
hanelerin ısınma ya da ulaşım faturalarını erkenden azaltmalarına destek olmak
amacıyla, üye devletlerin binalardan ve karayolu taşımacılığından elde
ettikleri karbon gelirlerini önden yüklemeleri olasılığını da
araştırıyoruz," dedi.
3.3--Hollandalı
Komisyon üyesi ayrıca, karbon fiyatlandırması yoluyla elde edilen ve Sosyal
İklim Fonu aracılığıyla aktarılan gelirin enerji ve ulaşım yoksulluğunun
üstesinden gelinmesine ve temiz teknolojilerin yaygınlaştırılmasına yardımcı
olacağını belirtti.Hoekstra sözlerini şöyle sürdürdü: "Geçiş sürecinin
adil ve hakkaniyetli olması, özellikle kırılgan hane halklarının, küçük
şirketlerin ve yapısal değişikliklere en fazla maruz kalan bölgelerin korunması
ve desteklenmesi gerekiyor."
3.4--ETS şu anda
enerji ve ısı üretimi ile enerji yoğun endüstrilerden kaynaklanan AB
emisyonlarının yaklaşık yüzde 40'ını kapsıyor. Havacılık ve deniz
taşımacılığından kaynaklanan emisyonlar 2024 yılında dahil edildi.
3.5--AB27'nin karbon
piyasasının yeni bir iterasyonu olan ETS2, binalar ve karayolu taşımacılığından
kaynaklanan emisyonlardan elde edilen geliri arttırmak için orijinal ETS'nin
2023 revizyonunu takiben oluşturulmuştur.
Yasa tam olarak
yürürlüğe girdiğinde, AB genelindeki emisyonların yaklaşık yüzde 75'ini
kapsaması bekleniyor.Komisyon, 2028'e kadar olan gecikmenin, 2025'te
planlandığı gibi başlayan ETS2'nin izleme, raporlama ve doğrulama
gerekliliklerini etkilemeyeceğini söyledi.
4--Yeşil STK Climate
Action Network Europe'un iklim sorumlusu Sven Harmeling, ETS2'deki gecikmeden
üzüntü duyduğunu belirterek, bunun üye devletlerin toplu taşımayı
iyileştirmeleri, evleri ve kamu binalarını yenilemeleri ve enerji fiyatlarını
düşürmek için yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırım yapmaları için
kaçırılmış bir fırsat olduğunu söyledi.
4.1--Harmeling,
"Üye devletlerin ETS2'nin zamanında, adil ve etkili bir şekilde yürürlüğe
girmesini sağlamaları ve Sosyal İklim Fonu'nun rolünün güçlü bir şekilde
korunmasını ve geliştirilmesini güvence altına almaları gerekiyor," dedi.
5--Karbon kredileri--AB
kanun yapıcıları ayrıca, 2040 yılına kadar sera gazı emisyonlarının yüzde 90
oranında azaltılması hedefine giden yolu kolaylaştırmak üzere sanayiler için
kirletici kredileri muhafaza etmeyi de kabul etti.
5.1--Anlaşma,
uluslararası karbon kredileri olarak da bilinen kirletici kredileri, Avrupa
Komisyonu tarafından önerilen yüzde 3'lük orandan yüzde 5'e kadar azaltma
hedefi olarak belirliyor. Bununla birlikte, bloğun yüzde 90'lık azaltım
hedefinden sapması halinde bir revizyon maddesi kapsamında yüzde 5'e kadar ilave
bir oran dikkate alınabilir.
5.2--Karbon
kredileri, sanayinin emisyonlarının bir kısmını dengelemek ve kirliliği
azaltmak için mali teşvikler yaratmak üzere kullanabileceği, ticarete konu olan
sertifikalardır.Finlandiya, Almanya, Hollanda, Portekiz, Slovenya, İspanya ve
İsveç, kirletici kredilere ilişkin yüzde 3'lük hedefi korumak isteyen en
iddialı ülkeler arasında yer alırken, Fransa ve İtalya yüzde 5, Polonya ise
yüzde 10'luk hedef için baskı yapıyordu.
6--Konsey adına AB
büyükelçileri ve Avrupa Parlamentosu'ndaki milletvekilleri, AB yürütme organı
tarafından önerilen 2036 yılının kirletici kredilerin kullanılmaya başlanacağı
tarih olarak kalması konusunda anlaştı. Ancak 2031 ile 2035 yılları arasında
bir pilot dönem düşünülüyor.
6.1--Euronews'e konuşan
bir AB diplomatı, "Deneme süresi bazı taraflara bu kredileri kullanmaktan
yana olduğumuzu göstermek içindir, ancak geri tepebilir. Bilimsel olarak
desteklenmesi gerekiyor," dedi.
Kaynak:
https://tr.euronews.com